AIDS
AIDS, (Acquired Immune Deficieny Syndrome) vücudun bağışıklık sistemini çökerten HIV ( Human İmmunodeficency Virüs) virüsünün yol açtığı bir hastalık çeşididir. Dünyada her gün yaklaşık 16 bin kişinin yakalandığı düşünülen AIDS, bağışıklık sistemini çökertmesi nedeniyle vücudu her türlü mikroba karşı dirençsiz bırakır.
HIV virüsü, uzun yıllar sessiz kalsa bile diğer hastalıkların oluşumunu hızlandırıp organizmayı sinsi sinsi çökertiyor. Zararsız hastalıklar bile bağışıklık sistemi hasar görmüş insanlarda ağır ve ölümcül durumlara neden olabilir.
AIDS üç şekilde bulaşır.
1-Cinsel ilişki
2-kan yoluyla
3-anneden bebeğe.
Bunların dışında AIDS in bulaşması hemen hemen imkansız gibi birşeydir. AIDS li kişi ile kucaklaşmak, el sıkışmak, kullandığı tabak, çatal, bardak gibi eşyaları kullanmak veya aynı sosyal ortamlarda bulunmak hatta aynı havuzu kullanmak hastalığın bulaşması için herhangi bir risk taşımaz.
AIDS en çok cinsel ilişki yoluyla bulaşır. Cinsel ilişki sırasında cinsel organlarında ve makattaki zedelenmeler mikrobun vücuda girmesine neden olmaktadır. AIDS in bulaşması için cinsel organların zedelenmiş olması da şart değildir. En fazla risk altında olanlar kadınlardır. Çünkü meni yüksek yoğunlukta mikrop içerir.
Kan ve kan ürünleri, organ ve doku nakli, tıraş bıçağı, diş fırçası ve enjektör paylaşımıyla bulaşıyor. Mikroptan arındırılmamış yani sterilize edilmemiş iğne, enjektör, makas, jilet hatta manikür-pedikür için kullanılan kesici aletler her zaman risk taşır.
AIDS; kan ve cinsel temas dışında anneden bebeğe de bulaşabiliyor. Hamilelikte, doğum sırasında veya anne sütü ile bebeğe geçebiliyor.
AIDS,
� Günlük yaşamda ve sosyal ilişkilerle,
� Öpüşme, dokunma, sarılma, el sıkışmayla,
� Herkese açık tuvalet, havuz, duştan,
� Başkalarının eşyalarını kullanmakla
� Sinek, böcek sokması, hayvan ısırmasıyla BULAŞMIYOR
AIDS İN BELİRTİLERİ ,
§ Günler veya aylar süren ateş,
§ Gece terlemesi,
§ İştah azalması,
§ Uzun süreli yorgunluk hissi,
§ % 10 dan fazla kilo kaybı,
§ Eklem yerlerinde ve kaslarda ağrı,
§ Nedeni belirsiz , uzun süreli boğaz ağrısı,
§ Nedeni belirsiz lenf bezlerinin şişmesi (lenfadenopati),
§ Uzun süreli ishal,
§ Tekrarlayan enfeksiyonlar,
§ Çok yaygın görülmeyen hastalıklara yakalanmak.
KORUNMA YOLLARI:
§ Her türlü cinsel ilişkide prezervatif kullanın.
§ Cinsel partnerinizin geçmişinde böyle bir hastalık olmasa da korunun. Unutmayın partneriniz doğru söylemiyor olabilir.
§ Ne olursa olsun başka biriyle ortak enjektör kullanmayın.
§ Kan verirken ya da alırken, diş hekimi koltuğunda ve kuaförde kullanacağınız aletlerin sterilizasyonundan emin olun.
§ Hamilelikten korunmak için prezervatiften başka yöntemler kullanıyor olsanız da AIDS i düşünerek partnerinize prezertvatif kullanması için baskı yapın.
§ Başkasının özel aletlerini kullanmayın, kendi aletlerinizi kullandırtmayın . Eğer bu aletleri kullanmak veya kullandırmak zorunda kalırsanız bir daha kendiniz kullanmadan önce kolonya veya alkolle dezenfekte edin.
§ Evlenmeden önce AIDS testi yaptırın.
§ Cinsel geçimişini bildiğiniz bir partnerle tek eşli yaşamanız AIDS den korunmak için iyi bir yöntemdir, UNUTMAYIN.
aIDS LE İLGİLİ BAZI BİLGİLER:
AIDS i önleyecek bir aşı Şu an için yok.
Kandaki ya da tükürükteki virüs başka birine ancak o kişinin ağzında kesik varsa öpüşmeyle karşı tarafa geçebilir.
Sivrisinek sokması, ter, aksırık, gözyaşı, yiyecek, içeçek, çatal, kaşık, bardak, yüzme havuzundan bulaşmaz.
AIDS li kişiye dokunmak, el sıkışmak veya sarılmanın herhangi bir tehlikesi yoktur. HIV, hapşırmak ve öksürmekle bulaşmaz. Köpek, kedi ve diğer hayvanlardan virüsü kapmazsınız.
Eger enfekte sperm ya da vajinal sıvılar, cinsel ilişkideki diger kişi tarafindan ağıza alınırsa oral seksle hiv bulaşmasının risk yükselir. Ağızdaki ya da dudaklardaki küçük çatlaklar virüs için bir giriş yolu olabilir.
Erkekten kadına bulaşma oranı, kadından erkeğe bulaşma oranından daha yüksek. Erkek, prezervatifsiz olarak boşaldığı zaman kadın, HIV taşıyabilen daha yüksek hacimdeki sperm sıvısına açık duruma gelir. Bu yüzden korunmasız sekste kadın daha büyük risk altında.
HIV, açık havaya maruz kaldığında uzun süre yaşayamaz. Dış ortamda ısı, kuruma, su, sabun ve deterjanlar nedeniyle tahrip olur. Spermdeki ve vajina salgısındaki HIV, dış ortamda birkaç saatte, kuru ortamda ise yarım saatte ölür. HIV kurumuş kanda da kısa zamanda ölür. Yine de dökülmüş kan, sperm ve diğer beden sıvıları küçük de olsa risk oluşturur. Bu yüzden riskli eşyaların, sulandırılmış çamaşır suyu ile veya bir kaç dakika kaynatılarak temizlenmesi gerekir.
su ve sabunla iyice yıkama ile HIV de deriden uzaklaştırılabilir. Yıkandıktan sonra derinin alkol ile temizlenmesi gerekiyor. Yaralanma durumunda yara yeri, önce sabun ve su ile iyice yıkanmalı, ardından betadin gibi bir antiseptik ile temizlenmeli.
Kan almak için steril malzeme kullanılan yerlerde kan verirseniz, HIV ile enfekte olmanız mümkün değil. Eğer kullanılan malzemelerden emin değilseniz kan vermeyin. HIV ile temas ettiginizi düşünüyorsanız ve bir HIV testinden geçmediyseniz, kan vermeyin.
Eğer her iki hasta arasında aletler sterilize edilirse diş tedavisinde riskli değil.
AIDS testinde neye bakılır?
HIV vücuda girdiğinden itibaren, vücutta bununla savaşmak için özel antikorlar oluşmaktadır. Eliza diye bilinen testle kanda, hastalığa sebep olan mikroba karşı gelişmiş olan antikor olup olmadığı tespit edilir. Antikorların Eliza yöntemiyle ölçülebilecek düzeye ulaşması için 3 aylık bir süreye (pencere dönemi) ihtiyaç vardır. Bu nedenle test, bulaşma olduktan 3 ay sonra yapılır.
Test sonucu HIV(+) (HIV Pozitif) çıkarsa kişi kanında bu antikorları taşıyor demektir. Bu da kişinin AIDS virüsüyle karşılaştığı anlamına gelir. Ancak testin yalancı pozitif çıkma ihkimali de vardır. Kişinin HIV pozitif olduğunun seylenebilmesi için Westernblood testi denen doğrulama testinin de yapılıp sonucunun pozitif olması gerekir.
Eğer test (-) çıkarsa bu, kişinin AIDS virüsü taşımadığı anlamını taşımıyor. Emin olmak için üçüncü ayın sonunda tekrar test yaptırılır. Çünkü kan testi virüs vücuda girdikten 3 ay sonrasına kadar virüsü gösteremeyebilir. Üçüncü ay yapılan test yine (-) çıkarsa rahatlayabilirsiniz.
AIDS, Sağlık Bakanlığı na bildirilmesi zorunlu bir hastalıktır. Ama bu bildirim isimle yapılmamakta. İsminizin baş harfleri ve doğum yılınız kullanılarak kodlanıyor. Bunun dışında tedavinizden sorumlu doktor ve ekibi dışında kimseye söylenmemesi gerekiyor.
