Hormon ölçümü sonucu belirler

Menopoz kadınları korkutuyor ama aslında hiçbir şeyin sonu değil. Bu konuda kesin teşhis koyabilmek için hormon testlerinin yapılması gerekiyor. Çünkü bu testler gerçek sonuçları gösterecek, doktorunuz da sizi tedavi edecektir

Yumurtalıklarım çalışmıyormuş, acaba evlenince çocuğum olur mu?

Benim adet düzenliği sorunum var. 23 yaşındayım ve 15 yaşından bu yana tedavi görüyorum, ilaç kullanmaktan aşırı kilo aldım. Boyum 1.70, kilom ise 100.15 yaşlarında hiç adet görmemiştim. Annem beni doktora götürdü, ilaçlarla ilk adetimi gördüm. Daha sonra değişik doğum kontrol ilaçları kullandım. Son kullandığım ilaç Diana 35′ti. Bu yaşıma kadar sürekli doktorlara gittim, gerekli işlemler yapıldı. Bana yumurtalıklarımın gelişmediğini söylediler. En son gittiğim doktor da bana yumurta çatlatma ilacı verdi, onu kullandım. 4 aydır gecikmeli de olsa adet oluyorum. Bir daha doktora gitmedim. Hiçbir doktor bana hastalığımı söylemedi. Benim evlendiğim zaman hamile kalma olasılığım var mı? Evlendiğimde de bu sorunları yaşarmıyım? Beni aydınlatısanız sevinirim.

CEVAP

Sevgili okuyucumuz, muhtemelen (FSH, LH, PRL), tiroid hormonlarına bakılması lazım. Kan şekeriniz nasıl? Şeker yükleme testi yapılması gerekiyor. Aslında gerekli olabilecek daha birçok test var ama bunları doktorunuz gerekirse sizden isteyecektir. Bütün bu incelemeler sonucu çıkan bulgulara göre sizin için uygun tedavi planı yapılmalı. Bu konuları en iyi jinekolojik endokrinoloji ile uğraşan arkadaşlar bilir. Bence onlardan birinin kontrolüne girmenizde yarar var.

Gerçekten menopoza girdim mi? Eğer öyleyse asla anne olamayacak mıyım?

Ben 39 yaşındayım ve bir çocuk annesiyim. Şimdiye kadar adetimle ilgili bir sorunum yoktu. 2 ay önce büyük bir üzüntü yaşadım ve daha sora adet olmadım doktoruma gittim. Bana post menepoz olduğunu söyledi ve farlutal diye bir ilaç verdi. “İçtikten bir hafta sonra adet olacaksın” dedi. İlaç biteli bir haftayı geçti ama hâlâ adet görmedim. Sizce ben gerçekten menopoza girmiş miyimdir? Merak ettiğim bir konu ise şu: Bir

daha çocuk sahibi olamaycak mıyım? Ben tekrar sağlıklı günlerime dönmek istiyorum. Bu sizce mümkün mü? Ayrıca karnımda çok şişkinlik var ve aşırı sinirliyim. Bana ne önerirsiniz? Şimdiden teşekkür ederim.

CEVAP

Menopozun en önemli belirteçlerinden birisi FSH, LH, E2 gibi hormon değerlerinin seksüel olgunluk çağındaki değerlerden farklı hale gelmesi (FSH ve LH yükselirken, E2 değeri düşer). Sorularınızı ancak bu değerleri bilerek cevaplamak mümkün. FSH çok yükselmişse, E2 normal değerlerin altına inmişse artık bunun adı menopoz ve gebelik şansınız hemen hemen artık yok gibi. Doktorunuz bu hormonların ölçülmesini isterse durum daha net ortaya çıkar.

Vücudunuzda görevini yerine getirmiş olan kemoterapi ilaçlarının size zarar vermeden atılmasını sağlamak için bol bol su için. Günde 8-10 bardak su tüketimi, kemoterapi sırasında ortaya çıkan ishal ve kusmanın yarattığı sıvı kaybını da engelliyor.

Akciğer kanseriyim. Sesim grip olmuşum gibi çıkıyor. Bu değişiklik normal mi?

Yaklaşık 10 gün önce akciğer kanseri tanısı konuldu. PET CT taramasında diğer organlarda metastaz belirlenmedi. 1 seans kemoterapi gördüm, 2′nci kemoterapiyi ise 21 gün sonra alacağım. Daha sonra radyoterapi uygulanacak. Tedaviden sonra sesim sürekli gripmişim gibi çıkıyor. Aynca uyku düzenim de bozuldu. Bu tedaviler sırasında nasıl beslenmem gerekiyor? DOĞAN CAN

Akciğer kanseri yüzde 85. oranında sigara içenlerde görülür. Kemoterapi ve radyoterapi gerektiğine göre hastalığınız 3′üncü evrede. Bu üp tümörlerde en iyi tedavi yaklaşımı, kemoterapi artı radyoterapidir. 2-3 kür kemoterapiden sonra tümör küçülürse ameliyat da yapılabilir. Ses kısıklığı muhtemelen tümörün ses tellerinize bası yapmasından kaynaklanıyor. Tedavileriniz bittikten sonra sesiniz açılabilir ama sorun kalıcı hale de gelebilir. Çok endişelenmeyin, ses kısıklığı önemli bir sorun değil. Kemoterapi ve radyoterapi sırasında dikkatli olun. Radyoterapi yutkunma zorluğu, ağız yaralan, iştahsızlık, halsizlik, kan sayımında düşme gibi bazı yan tesirlere sebep olabilir. Bu nedenle kontrollerinizi sıkı yapürın, yukanda sıraladığım sorunlardan biriyle karşılaşırsanız derhal doktora başvurun. Tedavi sırasında ağız hijyenine dikkat edin. Yumuşak bir diş fırçasıyla düzenli olarak dişlerinizi fırçalayın, ağzınızı karbonatlı suyla çalkalayın. Karadut şurubu, ılık papatya çayı için. Ağız yaralan oluşursa diyet dondurma ya da buz tabletleri kullanabilirsiniz, bunlar acınızı hafifletecektir. Baharatlar, çok acı ve ekşi gıdalar ağız içindeki tahrişi artırabilir. Kil kaybına mani olun. Bunun için proteinden zengin gıdalan tercih edin. Haftada 2 kez kırmızı et, diğer günler balık, tavuk, hindi ve bol bol yumurta beyazı ihtiyacınız olan .proteini karşılar. Akciğer kanserinde en yararlı bitkisel destek astragalustur, günde 3 kez birer tane kullanabilirsiniz. Aynca maitake mantan hapı, günde 1000 miligram omega 3 alın. Zerdeçal, çörek otu tohumu, keten tohumu ve dereotu tohumundan birini seçerek dönüşümlü olarak 1 çorba kaşığı tüketin. Bitkisel protein almayı ihmal etmeyin, bezelye, fasulye, nohut gibi gıdalar iyi bir seçenektir. Her gün 1-2 bardak domates suyu için. Havuç suyu ya da havuç salatası da çok önemlidir. Aynca ananas, kara üzüm, kayısı, dut, ahududu, böğürtlen tercih etmeniz gereken meyvelerdir. Enfeksiyonlara karşı dikkatli olun, gripten korunmak için 6 ayda 1 kutu ekinezya ve yüksek doz C vitamini kullanın. Burdock (dulavrat otu tableti) bağırsak florasını düzenlemede ve ağızdaki yaralara karşı yardımcı bir destektir, doktorunuza danışarak kullanabilirsiniz. Bu arada kemoterapi ilaçlannın vücut için zararlı etkisini en aza indirmek için kemoterapi sırasında günde 8-10 bardak su için. Su içerek vücudunuzda görevini yerine getirmiş olan kemoterapi ilaçlannın size zarar vermeden atılmasını sağlarsınız. Aynca su içmek kemoterapiye bağlı olarak kusma ve ishal şikayetlerinin yol açtığı su kaybını da engelleyecektir.

Babam kolon kanseri. 81 yaşında, acaba ameliyatı kaldırabilir mi?

Babama kolon kanseri teşhisi konuldu. Ameliyat önerdiler. Babamın yaşı 81, acaba ameliyatı kaldırabilir mi? Ameliyatın başarı şansı nedir? Bu hastalıkla mücadelede nasıl bir yol izlemeliyiz?

CEVAP * Babanızın 81 yaşında olması, ameliyatı kaldıramayacağı anlamına gelmiyor. Çünkü bizim için önemli olan yaş değil, hastanın genel durumudur. Hasta narkoz alabilecek durumdaysa ve genel durumu iyiyse en iyi tedavi yaklaşımı cerrahidir. Ameliyattan sonra ağızdan alınabilecek kemoterapi yaklaşımlan var. Bu arada babanızın durumunu tam olarak bilmiyoruz, eğer tıkanma durumu varsa cerrahi şart. Metastazik bir tümörse tedaviye önce kemoterapiyle başlanabilir. Yaşlı hastalarda daha az yan etkili ilaçlar kullanılabilir. Destek tedavisine gelince Babanız yeşillerden zengin, kırmızı etten fakir bir diyet uygulasın. Et tercihi balık, hindi ve tavuk olsun. Maitake, shiitake, coriolus versicolor gibi mantar haplan, bromelain (ananas hapı), burdock (dulavrat otu tableti) kullanabilir. Aynca günde 1 çorba kaşığı keten tohumu, 1 çorba kaşığı çörek otu yesin. Yemeklerine bol kimyon eklesin. Günde yanm kilo yoğurt yesin. Yoğurduna 1-2 çorba kaşığı zerdeçal tozu eklesin, tadını sevmiyorsa tabletini (turmeric) kullansın. Kilo kaybı varsa omega 3 de alabilir. Bu hastalarda gizli kanama nedeniyle anemi (kansızlık) ortaya çıkabilir. Haftada 1 kez kırmızı et, kara üzüm, karadut pekmezi kansızlığı engellemeye yardımcıdır.

Kanser tedavisinde duanın etkisi var mı?

Kanser tedavisinde duanın olumlu etkisi var mı? AHMET ÖZBOLU

CEVAP” inanç çok önemli. Hastalann kendini yaratan bir varlığa inanması, hangi dinden olursa olsun onu arkasına alması gerekiyor. Doktora güven ve aile birliği de çok önemli. Bu üçü birleştiği zaman hasta tedavileri çok rahat kaldırabiliyor ve ilaçlara rahat tahammül edebiliyor. Ama inancın kanser ya da başka bir hastalığı tedavi ettiğini gösteren bir çalışma yok. italya’da Katoliklerin yaptığı araştırmalara göre, dua bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Ne derece doğru bilemiyoruz ama inançlı kişilerin yaşamlannın daha kaliteli ve uzun olduğu gösterilmiş. Ancak burada en büyük hata, inanca sığınıp tedaviyi terk etmek. Tedaviyle inanç birlikte gitmeli. Bazı hastalar diyor ki “İnançlıyım, Allah beni iyi eder.” Böyle düşünürseniz öbür dünyaya gitmeniz kaçınılmaz.

Aile geçmişinde meme kanseri varsa ve risk altında olduğunuzu düşünüyorsanız gen testi yaptırabilirsiz. Kan örneğinizde BRC1 ve BRC2 genleri tespit edilmesi, meme kanserine yüzde 85 oranında aday olduğunuz anlamına geliyor

Aile geçmişinde meme kanseri varsa ve risk altında olduğunuzu düşünüyorsanız gen testi yaptırabilirsiz. Kan örneğinizde BRC1 ve BRC2 genleri tespit edilmesi, meme kanserine yüzde 85 oranında aday olduğunuz anlamına geliyor

Yağ bezi kanseri hastasıyım. Nüksü önlemek için yapabileceğim bir şey var mı?

28 yaşında, miksoit lipasorkom (yağ bezi kanseri) hastasıyım. 2 yıl önce karın bölgemden tümör çıkarıldı. 6 kür kemoterapi, 25 seans da radyoterapi gördüm. Tümör 1 yıl sonra nüks etti. Yine ameliyat oldum, 4 kür kemoterapi aldım. 2 ay sonra kontrole gideceğim. Acaba nüksü önlemek için yapabileceğim bir şeyler var mı? MAHMUT YILMAZ

CEVAP ” Liposarkomun tedavisi cerrahidir. Tümör ne kadar geniş çıkarılırsa hastanın şansı o kadar artar. Nüks olursa yine birinci seçim cerrahidir. Üçüncü kez tekrarlarsa yine ameliyat, arkasından da radyoterapi yapılır. Kemoterapi de koruyucu olarak kullanılabilir. Bu hastalarda diyet bağışıklık sistemini güçlendirmek açısından önemlidir. Diyetinizde kırmızı, kara ve koyu yeşil sebze ve meyvelere ağırlık verin. Her gün 1 bardak havuç, 2 bardak domates suyu için. Shark liver oil (köpek balığı karaciğer yağı kapsülü), selenyum,

E vitamini, yüksek dozda C vitamini ve beta karoten tableti kullanabilirsiniz. Bağışıklık sisteminizi korumak için sık grip olmayın, bunun için 6 ayda bir kutu ekinezya kullanabiliriniz.

Ailemde meme kanseri öyküsü var. Genetik testle riskimi öğrenebilir miyim?

34 yaşındayım. Teyzem meme Kanserinden hayatmı kaybetti. Aynı hastalıktan teyzemin kızının da sağ göğsü alındı. Genetik testle meme kanseri riskimi öğrenebilir miyim? SEMA CAYMAZ

CEVAP: Aile geçmişinde meme kanseri olanlar, risk altında olduklarını düşünüp endişeleniyorsa, gen testi yaptırabilir. Kan örneğinde BRCl ve BRC2 genleri pozitif çıkanlar meme kanserine yüzde 85 oranında adaydır. Orta ya da yüksek seviyede risk altında olduğu anlaşılan kadınlar düzenli olarak mamografîye yönlendirilir. Yüksek seviyede risk altındaki kadınlara bazı merkezlerde meme dokusunun alınmasına dayalı önleyici bir ameliyat önerüebilir. Bu kadınlar sağlıklı beslenerek, kontrollerini ihmal etmeyerek, düzenli egzersiz yaparak, sigara, alkol, hormondan (doğum kontrol hapları, menopoz tedavisi) uzak durarak meme kanserine karşı önlem alabilir. Bu arada ailesinde meme kanseri olanları biz zaten gen testi sonuçları pozitifmiş gibi kabul eder ve ona göre önlem alırız.

Bir haftada 5 kilo vermek tehlikeli mi?

10 kilo fazlam var. Bir arkadaşım haftada 5 kilo verdiren diyet reçetesi önerdi. Acaba bu kadar hızlı kilo vermem tehlikeli olabilir mi? ANIL ÇETÎN

CEVAP: Evet, kilolu olmak kadar hızlı kilo vermek de kansere hazırlıktır Araştırmalara göre, sık sık diyet yapıp hızlı kilo vermek bağışıklık sistemini zayıflatıp kansere zemin hazırlıyor. Hızlı kilo verme DNA’da hasara yol açabileceği için ayda 5-10 kilo arasında zayıflama vaat eden diyet reçetelerinden uzak durun. Bunlar bağışıklık sistemini güçlendiren yoğurt, et, meyve gibi yiyecekleri yeteri kadar içermiyor. Ayrıca zayıflatıcı ilaçlardan da uzak durun çünkü bitkisel bile olsa yüzde 90′ı kanserojendir. Kilo vermeniz gerekiyorsa dengeli beslenmeye ve egzersiz yapmaya özen gösterin. îdeal olan hızlı değil, ayda 1-1.5 kilo zayıflamak. Özellikle kanser hastalarına çok hızlı kilo vermek yasak. Kanser tedavisinden 3 yıl sonra kademeli olarak kilolar verilebilir. Bu arada beden kitle indeksi ile şişman olup olmadığınızı belirleyebilirsiniz. Vücut ağırlığının (kg olarak), boy uzunluğunun (metre cinsinden) karesine bölünmesiyle hesaplanır. Sonuç, 18.5 kg/m2′nin altında ise zayıf; 18.5-24.9 kg/m2 arasında ise normal

kilolu; 25-29.9 kg/m2 arasında ise şişman (fazla kilolu), 30 ve üzeri ise obez (aşırı şişman) olarak tanımlanır, örnek

Vücut ağırlığı 70 kg, boy 1.60 m olan bir kişinin beden kitle indeksi 1.60×1.60 = 2.56 70/2.56 = 27.34 kg/m2′dir.

34 yaşındayım. Teyzem meme Kanserinden hayatmı kaybetti. Aynı hastalıktan teyzemin kızının da sağ göğsü alındı. Genetik testle meme kanseri riskimi öğrenebilir miyim? SEMA CAYMAZ

CEVAP: Aile geçmişinde meme kanseri olanlar, risk altında olduklarını düşünüp endişeleniyorsa, gen testi yaptırabilir. Kan örneğinde BRCl ve BRC2 genleri pozitif çıkanlar meme kanserine yüzde 85 oranında adaydır. Orta ya da yüksek seviyede risk altında olduğu anlaşılan kadınlar düzenli olarak mamografîye yönlendirilir. Yüksek seviyede risk altındaki kadınlara bazı merkezlerde meme dokusunun alınmasına dayalı önleyici bir ameliyat önerüebilir. Bu kadınlar sağlıklı beslenerek, kontrollerini ihmal

etmeyerek, düzenli egzersiz yaparak, sigara, alkol, hormondan (doğum kontrol hapları, menopoz tedavisi) uzak durarak meme kanserine karşı önlem alabilir. Bu arada ailesinde meme kanseri olanları biz zaten gen testi sonuçları pozitifmiş gibi kabul eder ve ona göre önlem alırız.

Ben 39 yaşındayım ve bir çocuk annesiyim. Şimdiye kadar adetimle ilgili bir sorunum yoktu. 2 ay önce büyük bir üzüntü yaşadım ve daha sora adet olmadım doktoruma gittim. Bana post menepoz olduğunu söyledi ve farlutal diye bir ilaç verdi. “İçtikten bir hafta sonra adet olacaksın” dedi. İlaç biteli bir haftayı geçti ama hâlâ adet görmedim. Sizce ben gerçekten menopoza girmiş miyimdir? Merak ettiğim bir konu ise şu: Bir daha çocuk sahibi olamaycak mıyım? Ben tekrar sağlıklı günlerime dönmek istiyorum. Bu sizce mümkün mü? Ayrıca karnımda çok şişkinlik var ve aşırı sinirliyim. Bana ne önerirsiniz? Şimdiden teşekkür ederim.

CEVAP

Menopozun en önemli belirteçlerinden birisi FSH, LH, E2 gibi hormon değerlerinin seksüel olgunluk çağındaki değerlerden farklı hale gelmesi (FSH ve LH yükselirken, E2 değeri düşer). Sorularınızı ancak bu değerleri bilerek cevaplamak mümkün. FSH çok yükselmişse, E2 normal değerlerin altına inmişse artık bunun adı menopoz ve gebelik şansınız hemen hemen artık yok gibi. Doktorunuz bu hormonların ölçülmesini isterse durum daha net ortaya çıkar.